Water
-
ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုအခြေအနေ – ၂၀၂၅
ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းဆိုသည်မှာ နွေရာသီမှ မိုးရာသီ၊ မိုးရာသီမှ ဆောင်းရာသီ စသည်ဖြင့် ရာသီတစ်မျိုးမှနောက်တစ်မျိုးသို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိခြင်းကို မဆိုလိုဘဲ ရာသီတစ်ခုအတွင်း၌ ပုံမှန်ဖြစ်နေကျ အခြေအနေများ ပုံမှန်မှသွေဖည်လာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အချို့နေရာများတွင် မိုးရွာသွန်းသည့် နေ့ရက်များတိုးလာနေပြီး အချို့ဒေသများတွင်မူ မိုးခေါင်သည့်ကာလ ရှည်လျားလာနေသည်။ ကမ္ဘာ၏ ‘ခေါင်ဖျား’ဟု ဆိုသော အာတိတ်ဒေသ၊ ကမ္ဘာ၏ ‘အောက်ခြေ’ဖြစ်သော အန္တာတိကဒေသ၊ ဟိမဝန္တာတောင်ထိပ်များစသည်တို့၌ ရေခဲပြင်များ တတိတိအရည်ပျော်လာနေသည်။ ပင်လယ်ရေပြင် တအိအိ…
-
ဧရာဝတီမြစ်ဖျားခံရာဒေသရှိ အရည်ပျော်နေသောရေခဲမြစ်များနှင့် ယင်းဖြစ်စဉ်၏ သက်ရောက်မှုများ
ကမ္ဘာပေါ်၌ ရေခဲထုအများဆုံးနေရာသည် တောင်ဝင်ရိုးစွန်း အန္တာတိကတိုက်ဖြစ်ပြီး ရေခဲထု ကုဗကီလိုမီတာ သန်း ၃၀ မျှ ရှိသည်။ မြောက်ဝင်ရိုးစွန်း အာတိတ်ဒေသတွင်မူ ရေခဲထု ကုဗကီလိုမီတာ ၈၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။ကမ္ဘာ့အမြင့်ဆုံးဧဝရက်တောင်တည်ရှိရာ ဟိမဝန္တာဒေသအပါအဝင် ဟိန္ဒူကွတ်ရှ် ဟိမဝန္တာ(Hindu Kush Himalayas (HKH)) တောင်တန်းများပေါ်ရှိ ရေခဲထုသည် ကုဗကီလိုမီတာ ၇၆၀၀ ခန့်ရှိသဖြင့် ယင်းဒေသကို တတိယဝင်ရိုးစွန်းဟုလည်း တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။…
-
ဒါဒို့ရေ ဒို့ပိုင်တဲ့ရေ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းသည် ၆၇၇၀ဝ၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၆၁၂၂၈ စတုရန်းမိုင်)မျှ ရှိပြီး ‘၂၀၂၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့်အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်း’အရ လူဦးရေ ၅၁ ဒသမ ၃ သန်းကျော် နေထိုင်သည်။ ရေသည် သက်ရှိတိုင်းအတွက်လိုအပ်ရာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၌ နေထိုင်သူတိုင်းအတွက် ရေဖူလုံမှုရှိမရှိကို လေ့လာရာတွင် ယင်းနိုင်ငံရှိ ပြန်လည်ပြည့်တင်းနိုင်သောရေပမာဏနှင့် ပုံသေသိုလှောင်ထားနိုင်သော ရေပမာဏတို့ကို အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းတွက်ချက်ရသည်။ ထိုသို့…
-
ရေအရင်းအမြစ်များ တည်မြဲဖို့ ရေခဲမြစ်များ ထိန်းသိမ်းစို့ (အေးမြင့်ဆွေ (ဆည်/ရေ))
အေးမြမြနွေလေညင်းများ၊ ရွှေအိုရောင်ရွက်ဝါကြွေများနှင့် ဉဩတေးသီသံချိုချိုများ ကြားတွင် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့၊ ကမ္ဘာ့ရေနေ့( World Water Day) သည် တစ်ကျော့ပြန် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြန်ပြီဖြစ်သည်။ ဤမြေကမ္ဘာ၏ ဇီဝအမြုတေဖြစ်သော ရေသယံဇာတ အရင်းအမြစ်များအား ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသားအားလုံး ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ပေးကြရန် ရည်ရွယ်၍ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ ဉီးဆောင်မှုဖြင့် ကမ္ဘာ့ရေနေ့အား ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပကြလေ့ရှိပါသည်။ ၂၀၂၅…
-
ရေသောက်ခြင်းအနုပညာ
ပျမ်းမျှအားဖြင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ရေများဖြစ်ကြသည်။ ကလေးသူငယ်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှရေပါပြီး အသက်ရလာသည်နှင့်အမျှ ရေပမာဏ ဖြည်းဖြည်းချင်း လျော့သွားသည်။ အသက်ကြီးရင့်သူများတွင် ကျောက်ကပ်အလုပ်လုပ်မှု၊ ဟော်မုန်းနှင့် ကိုယ်တွင်းဇီဝဖြစ်စဉ် ပြောင်းလဲသဖြင့် ရေသောက်လိုစိတ်နည်းလာခြင်း စသည်တို့ကြောင့် ရေသည် ကိုယ်အလေးချိန်၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိတော့သည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ရေကအကျိုးပြုပုံ ‘ရေသည်အသက်’ဆိုသည့်စကားအတိုင်း လူ့ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ရေ၏အကျိုးပြုလုပ်ဆောင်ချက်…
-
မမြင်ကွယ်ရာမှရေများသည်ပင်
လစ်ဗျားဟုဆိုလျှင် သဲကန္တာရဖုံးလွှမ်းပြီး ပူပြင်း ခြောက်သွေ့ကာ ရေနံပေါကြွယ်ဝသော အာဖရိကမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံဟု သိကြသည်။ လစ်ဗျားနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်ဝင်ငွေအားလုံးနီးပါးကို ရေနံမှရသည်။ ရေနံအပြင် အခြားမြေအောက်သယံဇာတတစ်မျိုးကိုလည်း လစ်ဗျားက ထူးခြားစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသေးသည်။ ယင်းမှာ ယခုလစ်ဗျားရှိရာဒေသတွင် ရာသီ ဥတုမျှတနေစဉ်က ရွာသွန်းခဲ့သော မိုးရေများ မြေအောက်အလွန်နက်ရှိုင်းသောနေရာအထိ စိမ့်ဝင်ခိုအောင်းနေခဲ့သည့် မြေအောက်ရေအောင်းလွှာများပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ကြွင်းရေ ကမ္ဘာ့အခြောက်သွေ့ဆုံးနိုင်ငံများထဲတွင် ပါသည့် လစ်ဗျားတွင် အမြဲစီးနေသည့်မြစ်…
-
ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်း ဖတ်စာ (အခန်း ၅)
အပူချိန်တက်လာခြင်းအကြောင်းရင်း လွန်ခဲ့သည့်နှစ်တစ်ရာကျော်အတွင်း ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာခြင်းသည် လေထုတွင်း ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ပမာဏပိုလာခြင်းကြောင့်ဟု သေချာပေါက်နီးပါး ယူဆနိုင်သော်လည်း အဆိုပါအချက်ကို လက်မခံလိုသူအချို့က ယင်းဓာတ်ငွေ့ပိုလာမှုသည် သဘာဝအကြောင်းကြောင့် မဖြစ်နိုင်သလောဟု မေးခွန်းထုတ်ကြသည်။ အပေါ်ပုံသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၈၀ဝဝဝ၀ ခန့်အတွင်း ကမ္ဘာ့လေထုတွင်းရောက် ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ပမာဏ အပြောင်းအလဲနှင့် တောင်ဝင်ရိုးစွန်းဝန်းကျင် အန္တာတိကတိုက်၏ အပူချိန် အပြောင်းအလဲကို နှိုင်းယှဉ်ပြသသောပုံ ဖြစ်သည်။ ယင်းကာလအတွင်း…



