Climate Change
-
၂၀၂၂ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုအခြေအနေ (ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့)
ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သမုဒ္ဒရာအနက်ပိုင်းမှသည် တောင်ထိပ်ဖျားများအထိ ရောက်ရှိကာ ဆက်လက်ပြင်းထန်လာနေကြောင်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်းက ထုတ်ပြန်လိုက်သော ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့၏ အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။ မိုးခေါင်မှု ရေကြီးမှုနှင့် အပူလှိုင်းများသည် ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးများအားလုံး၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလျံပေါင်းများစွာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ လေထု ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ပါဝင်မှုသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၌ ၄၁၅ ဒသမ…
-
ရာသီကပ်ဘေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုဒဏ် ခံနေရသည့် အင်းတော်ကြီးဒေသ (ထွန်းလင်းအောင် (မြစ်ကြီးနား) )
” မင်းလယ်ကော ဘယ်လောက်ထိလဲ ဆိုတဲ့ အမေးမျိုး မမေးရဲဘူး။ တစ်ချို့ ဧက ၂၀ နီးပါးလောက်ဖြစ်သွားတော့ လုပ်စားစရာ ကုန်သွားတယ်။ မွေးကတည်းက ဒီမြေတွေနဲ့ လုပ်ကိုင်လာခဲ့ကြတာကို။တချို့ မိတ်ဆွေတွေ၊ အမျိုးတွေလည်း အိပ်ဆေး သောက်နေကြရတယ်။ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူး။ တစ်နယ်လုံးဖြစ်တာလို့ ပြောပေးရတယ်”ဟု လယ်ခြောက်ဧကမှာ နှစ်ဧက ပျက်တဲ့ အင်းလေးက ကိုကျော်မင်းကဆိုသည်။ သူပြောသည့် တနယ်လုံး…
-
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကြုံရဖွယ်ရှိသည့် ရေအခက်အခဲ
၂၀၂၃ ခုနှစ် နှစ်လယ်မှစ၍ အားအသင့်အတင့်ရှိသော အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုအခြေအနေ ပေါ်ပေါက်လာနေကြောင်း၊ အယ်လ်နီညိုနှင့်အတူ အပူလှိုင်းများ၏ဒဏ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မကြုံစဖူး ပြင်းထန်စွာ ခံစားကြရဖွယ် ရှိကြောင်း ရာသီဥတုသိပ္ပံပညာရှင်များက သတိပေးထားသည်။ အယ်လ်နီညိုဆိုသည်မှာ ပုံမှန်ထက် ထူးကဲစွာ ပူနွေးလာသည့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အရှေ့ပိုင်းရေပြင်ကြောင့် သမုဒ္ဒရာရေစီးကြောင်းများ၊ ယင်းနှင့် ဆက်စပ်သော လေထုနှင့် လေစီးကြောင်းများ ပြောင်းလဲကာ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာဝန်းကျင်ဒေသများအပြင်…
-
ပင်လယ်ရေပြင်မြင့်တက်ခြင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ
ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်သည် နှစ်ပေါင်းသောင်းနှင့်ချီ၍ သိသာသော အတိုးအလျော့ မရှိဘဲ တန့်နေခဲ့ရာမှ ယခုအခါ ကမ္ဘာအနှံ့၌ တအိအိမြင့်တက်လာလျက်ရှိသည်သာမက မြင့်တက်မှုသည် အရှိန်ရလာနေသည်။ ပင်လယ်ရေပြင် မြင့်တက်လာခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းမှာ ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက် ဂရင်းလန်းကျွန်းနှင့် တောင်ဘက်စွန်း အန္တာတိကတိုက်တို့ရှိ ရေခဲများ အရည်ပျော်လာနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟိမဝန္တာ၊ အဲလ်ပ်စသည့် တောင်ထိပ်ရေခဲပြင် အရည်ပျော်မှုများ ရှိသော်လည်း ဂရင်းလန်းကျွန်းနှင့် တောင်ဝင်ရိုးစွန်း ရေခဲအရည်ပျော်မှုကဲ့သို့…
-
မသိမှုမှ ပေါက်ဖွားလာသော ပူနွေးကမ္ဘာ
မေး ။ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ရာသီဥတုကို ပြန်ကောင်းအောင် လုပ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းနဲ့ ကြာမယ့်အချိန်ကို သိလိုပါတယ်။ ဖြေ ။ ရာသီဥတုပြောင်းလဲတာဟာ လေထုထဲကို လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ လောက်ကစလို့ ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် အဓိကဖြစ်တဲ့ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေ အများအပြား ဝင်ရောက်လာခဲ့လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ ဓာတ်ငွေ့ပမာဏဟာ ၁ ဒသမ ၅ ထရီလျံတန် (၁ ထရီလျံ…
-
ပူတယ်လေ ဆယ်နေကဲ ရေဘယ်မှာလဲ (ဦးမြင့်သိန်း – မောင်ကျေးရေ)
ဒီရာသီ ရေရှား နေရပြီ။“ဥတုရာသီ တောကိုမှီ၏” တဲ့၊ရှေးမြန်မာလူကြီးတွေရဲ့ ဆိုစကားလေ့လာကြည့် မှန်နေ၏၊ပြောင်းနေသည့်ရာသီမြန်မာပြည်ဝယ် တနံတလျားမှီစရာတောလည်း မရှိ၊ ရှိတဲ့တောက မအုပ်တောင်လည်း မစိမ်း၊ ရေလည်း မပျို မြစ်လည်း မစိုရေကန်အိုချောက်၊ ချောင်းအိုင်ပြောက်ရောက်ယက်ခတ်ကာ သောက်ရေရှာပြည်သူတွေဒုက္ခ မသေးလှစုပေါင်းကာ အဖြေရှာရမှာပါ့။ (စာရေးသူ၏ မိတ်ဆွေ ရေနံချောင်း၊ ချောက်နေ ရေနံသာဒင်းဂါးက ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက ဓာတ်ပုံများ ပေးပို့၍…
-
ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းအကြောင်း စာအုပ်များ (ကြော်ငြာ)
မုန်တိုင်းပိုတိုက်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်း၊ အပူလွန်ကဲခြင်း၊ မိုးခေါင်ခြင်းစသည့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၏ အကျိုးဆက်များသည် လာမည့်နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း ပို၍ ဆိုးရွားလာရန်သာ ရှိနေသည်။ ယင်းဒဏ်ကို အများဆုံးခံကြရမည့်သူများမှာ ယခုဆယ်ကျော်သက်အရွယ်သို့ စ ရောက်နေသူများနှင့် သူတို့၏အောက် ကလေးငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့ တွေ့ကြုံခံစားကြရရန် သေချာနေသည့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအကြောင်း အခြေခံများအပြင် ယင်းဒဏ်မှ သက်သာရာ ရစေရန် သူတို့လည်း တစ်နိုင်တစ်ပိုင် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ကြသည်၊ မည်သို့…


