Climate Change

ရာသီဥတုဘေးမှ သက်သာရာရစေရန် ဖော်ပြခဲ့သည့် ရာသီပြောင်းဆိုးကျိုးများ၏ ဒဏ်ကို သက်သာရာရအောင်လုပ်နိုင်သော နည်းလမ်းအများ ရှိရာ ယင်းတို့အနက် လောလောဆယ် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် အဓိကနည်းလမ်း သုံးခု ရှိသည်။ ပထမနည်းမှာ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများ၏ နေရာတွင် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ မထွက်သော။ သို့မဟုတ် အထွက်နည်းသော စွမ်းအင်များဖြင့် အစားထိုးသုံးစွဲခြင်း၊ ဒုတိယနည်းမှာ စွမ်းအင်ချွေတာခြင်းနှင့် တတိယနည်းမှာ ရာသီပြောင်းဆိုးကျိုးများ၏ ထိခိုက်မှု အနည်းဆုံး ဖြစ်အောင်…

ဘေးအန္တရာယ်အသွယ်သွယ် အပူလှိုင်း ကမ္ဘာ့အပူချိန် မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ အပူလှိုင်းဖြစ်ပေါ်မှု အကြိမ်စိပ်လာပြီး ပို၍လည်း ပြင်းထန်လာနေသည်။ အပူလှိုင်း တည်ရှိသည့်ရက် ပို၍ရှည်ကြာလာသည်။ ဖြစ်နေကျအပူချိန်ထက် နှစ်ရက် သို့မဟုတ် သုံးရက်ဆက်တိုက် ပိုမိုမြင့်တက်ပူပြင်းသောဖြစ်စဉ်ကို အပူလှိုင်းဟု ခေါ်သည်။ အထက်ပါပုံအရ လေသည် ပူသောအခါ ပွလာပြီး လေထုအပေါ်ပိုင်းသို့ ဆန်တက်သည်။ လေထုအပေါ်ပိုင်းတွင် လေများ ပိုမိုရောက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ဖိအားများလာသည်။ ဖိအားများသောလေသည် အခြားတစ်နေရာသို့…

အနာဂတ်ရာသီဥတုကိုခန့်မှန်းခြင်း အတိတ်က ရာသီဥတုအကြောင်းကို သိခဲ့ကြပြီ။ ပစ္စုပ္ပန်ရာသီဥတုကို ခံစားတွေ့ထိနေကြရပြီ။ အနာဂတ် ရာသီဥတုအခြေအနေ မည်သို့ ဖြစ်လာမည်နည်း။ ကမ္ဘာ့အပူချိန် ဆက်တက်ဦးမည်လော၊ တက်လျှင် မည်မျှတက်မည်နည်း။ ရာသီဥတုစနစ်သည် ကြီးမားကျယ်ပြန့်သလောက် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးလှသည်။ ထို့ကြောင့် ရာသီဥတု ဖြစ်ပေါ်မှု ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေ၊ ဆက်စပ်နေသော ဘာသာရပ် အမျိုးမျိုး၊ အချက်အလက် အထွေထွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား…

အေးနေသင့်သော်လည်း ပူလာသောကမ္ဘာ ရေခဲခေတ် ဖြစ်ပေါ်မှု ပျောက်ကွယ်မှု၊ ကမ္ဘာ့အပူချိန် အတက်အကျ များသည် နေနှင့်ကမ္ဘာ အနီးအဝေး၊ ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုး တိမ်းစောင်းမှု အနည်းအများတို့ပေါ်တွင် မူတည်ကြောင်း ဆားဗီးယား ပညာရှင် မီလူတင်မီလန်ကိုဗစ် (Milutin Milankovitch)က ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြောဆိုသည်။ ကမ္ဘာ၏ နေကို လှည့်ပတ်နေပုံ၊ မိမိ၏ဝင်ရိုးပေါ်တွင် လည်ပတ်နေပုံတို့ကြောင့် ပုံမှန်ဖြစ်ပေါ်နေသော ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု ပြောင်းလဲခြင်း…

ကမ္ဘာ့အပူချိန်အတက်အကျ သာမိုမီတာများကို ၁၇ ရာစုနှစ်ကတည်းက တီထွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း ၁၉ ရာစုနှစ်ကျမှသာ ကမ္ဘာ့လေထုအပူချိန်ကို စနစ်တကျနှင့် ကျယ်ပြန့်စွာ တိုင်းတာခဲ့ကြသည်။ အပူချိန်တိုင်းတာရေး စခန်းများကို ကနဦးက မြေပြင်ပေါ်၌သာ ထားရှိခဲ့ကြရာမှ နောက်ပိုင်း၌ လေထုအပူချိန်အပြင် သမုဒ္ဒရာရေပြင်ပေါ် သွားလာနေကြသည့် သင်္ဘောများတွင်လည်း သာမိုမီတာများ တပ်ဆင်ကာ ရေမျက်နှာပြင်နှင့် ရေမျက်နှာပြင်အောက် အတိမ်ပိုင်းရေထု၏ အပူချိန်ကိုပါ ရယူခဲ့ကြသည်။ အစောပိုင်းနှစ်များက…

ဖန်လုံအိမ်အာနိသင် အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို လေထုက စုပ်ယူခြင်း၊ ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်ခြင်းတို့က ကမ္ဘာကို မည်သို့ ပူနွေးစေသနည်း။ လေထုတွင်းရှိ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေငွေ့၊ ရေခဲမှုန်နှင့် ရေစက်ငယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းတည်ရှိသော တိမ်တိုက်တို့သည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်က ထုတ်လွှတ်သော အနီအောက် ရောင်ခြည်ကို စုပ်ယူလိုက်ပြီးနောက် တဖန် ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်သည်။ ပြန်ထုတ်လိုက်သော ရောင်ခြည်၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် လေထု၏ အပေါ်ဘက်သို့ တက်သွားပြီး ထက်ဝက်ခန့်သည် လေထုအောက်ပိုင်းကို…

ရာသီဥတုသိပ္ပံပညာ၏သမိုင်းအကျဉ်း ကမ္ဘာ့လေထုတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေ့များအနက် တစ်ရာခိုင်နှုန်းမျှပင် မပြည့်တတ်သော ဓာတ်ငွေ့အချို့သည် နေရောင်၏ အပူဓာတ်ကို စုပ်ယူသည့်အပြင် မြေပြင်မှ ပြန်ဟပ်လာသော အပူဓာတ်ကိုလည်း စုပ်ယူကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ ပြန်လည် ထုတ်လွှတ်ကြကြောင်း လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ဝ ဝန်းကျင်ကတည်းက သိရှိခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါဓာတ်ငွေ့များသာ ကမ္ဘာ့လေထုအတွင်း၌ မရှိခဲ့လျှင် ကမ္ဘာမြေပြင်၏ ပျမ်းမျှအပူချိန်သည် ရေခဲမှတ်အောက်သို့ ရောက်ကာ လူတို့ ရှင်သန်နိုင်မည်…